Mordenti and acciature in keyboard basso continuo: sources and performance practice

Maria Gonzalez
Promotoren: Kristin Van den Buys, Matthias Lundberg

In de tweede helft van de zeventiende eeuw ontstond in Italië een nieuwe benadering van de basso continuo op toetsinstrumenten. Deze praktijk, die hier ‘suonar pieno’ (letterlijk: ‘vol spelen’) wordt genoemd, werd gekenmerkt door de harmonisatie van de bas met meerdere stemmen, waardoor een dichte en aanhoudende textuur ontstond die volgens tijdgenoten een ‘perfezzione di Armonia maravigliosa’ opleverde. Binnen deze rijke harmonische textuur ontstonden de zogenaamde mordenti en acciaccature, bedoeld als expressieve dissonanten die de luisteraar moesten bekoren. Deze manier van begeleiding, samen met deze dissonante noten, verspreidde zich al snel buiten het schiereiland en vond zijn weg naar bredere Europese basso continuo-tradities. Het doctoraat in de kunsten van Maria Gonzalez identificeert en definieert alle soorten mordenti en acciaccature binnen een corpus van Italiaanse bronnen en hun invloedssferen, waarbij hun kenmerken, classificatie en praktische toepassing worden onderzocht. Het biedt een uitgebreid en kritisch onderbouwd overzicht van de bewaard gebleven voorbeelden in historische verhandelingen, waarbij zowel de verschillen als de overeenkomsten tussen de bronnen worden belicht, en het biedt de eerste vergelijkende studie van dit materiaal. Verder wordt ingegaan op de contexten waarin deze figuren voorkomen, met name binnen het kader van het ‘suonar pieno’, waarbij wordt verduidelijkt wat deze praktijk inhoudt en hoe deze in bronnen uit die periode wordt beschreven.

Door primair basso continuo-materiaal te analyseren en deze kennis rechtstreeks in het repertoire te integreren, overbrugt dit onderzoek de kloof tussen historisch inzicht en uitvoeringspraktijk. Hiermee beoogt het deze praktijken toegankelijker te maken voor uitvoerders, wetenschappers en de bredere muziekwereld, en zo bij te dragen aan hun herwaardering als onderscheidende elementen van de begeleiding in de hedendaagse historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk en het muziekonderwijs.