Interdisciplinary body

Ira Goryainova
Promotoren: Klaas Tindemans, Jan Vromman

Interdisciplinary body onderzoekt hoe cinema en audiovisuele kunst ons lichaam aanspreken – en hoe filmmakers deze ervaring vormgeven. Hoe verhoudt het lichaam op het scherm zich tot dat van de toeschouwer? Hoe ontstaat identificatie? Het onderzoek vertrekt vanuit psychoanalytische filmtheorie, zoals het spiegelstadium en het concept van de blik, en koppelt deze aan actuele inzichten over lichamelijke resonantie, spiegelneuronen en haptische visualiteit. Identificatie blijkt niet alleen een kwestie van empathie in het verhaal, maar ook van een directe, lichamelijke ervaring.

Het project combineert artistiek experiment met theoretische reflectie. Twee centrale werken vormen het hart van dit onderzoek: Bile, een essayistische film, en Limbo: The Earth Is Hard, een driedelige experimentele installatie. Beide onderzoeken de kwetsbaarheid van het lichaam in extreme omstandigheden zoals ziekte, dood en lijden, en stellen daarbij de filmische blik ter discussie. Bile verkent ziekte en sterfelijkheid door beelden uit ziekenhuizen en mortuaria te verweven met persoonlijke voice-over en intieme homevideo’s. Dankzij de samenwerking met het Medical Imaging Research Center (MIRC) kreeg het project toegang tot medische beeldvorming, hier gepresenteerd als een hyperdocumentaire: objectief en wetenschappelijk, maar ook vervreemdend. Deze beelden reduceren het lichaam tot een object en roepen tegelijk vragen op over empathie, afstand en identificatie. Limbo: The Earth Is Hard hanteert een vergelijkbare aanpak binnen experimentele fictie en onderzoekt de raakvlakken van klimaat, dood en seksualiteit. Beide werken spelen met disjunctieve montage, gefragmenteerde narratieven, sensoriële geluidslagen en haptische beelden om conventionele perspectieven van de kijker te ontregelen. In plaats van controle uit te oefenen, nodigen ze de toeschouwer uit om met lichaam en psyche actief betekenis te creëren.

De theoretische reflecties verschijnen in essayistische, gelaagde teksten die academische analyse combineren met poëtische en persoonlijke observaties. Referenties variëren van Cixous en Marks tot Foucault, Mulvey en hedendaagse film- en performancekunst, steeds geplaatst in de actuele sociaalpolitieke context.

De resultaten van het onderzoek zijn internationaal gepresenteerd via filmfestivals (IDFA, Hot Docs, Imagine Science), tentoonstellingen, publicaties en conferenties.