Chiquinha Gonzaga (1847-1935) heropvoeren: receptie en uitvoeringspraktijk van de choro voor gitaar

Eleonora Perretta
Promotoren: Kurt Bertels, Antigoni Goni

Dit project bestudeert de constitutieve rol van uitvoerder-componist Francisca "Chiquinha" Gonzaga
(1847-1935) in de ontwikkeling van choro, Braziliës eerste instrumentale stedelijke populaire
muziek. Met postkoloniale theorieën over creolisering en Gonzalez’ concept Amefricanidade
onderzoekt het de verhouding van Gonzaga’s composities en uitvoeringen tot Afro-Braziliaanse en
Europese muziektradities, evenals tot bredere culturele narratieven rond gender, sociale klasse, ras
en muzikantschap in het laat-19de- en vroeg-20ste-eeuwse Brazilië. Dit project betoogt dat Gonzaga
zich niet alleen verhield tot gender-, klasse- en raciale normen binnen de choro en ze strategisch
doorbrak, maar ook actief deelnam aan processen van muzikale creolisering die stijlkenmerken
(ritme, melodie, harmonie) transformeerden tot een nieuw stedelijk genre en de muzikale taal van
de choro bepaalden. Het onderzoek combineert (1) Gonzaga’s receptie in historische kranten en
tijdschriften om te analyseren hoe het publieke discours haar muzikantschap framede; (2) haar
specifieke muzikale esthetiek binnen de choro, met aandacht voor de rol van ras, gender en klasse in
haar composities en uitvoeringspraktijk; en (3) historisch geïnformeerde uitvoeringen van haar
choro-gitaarrepertoire. Door de rol van een vrouw uit het Mondiale Zuiden te belichten, biedt dit
project een dieper inzicht in de historische uitvoeringspraktijk van de choro en bevraagt het
eurocentrische en mannelijk georiënteerde muziekstudies.